In België sterft iedere dag gemiddeld 12 mensen aan de wielen, en een nog groter aantal raakt zwaargewond. Het aantal slachtoffers van verkeersongelukken is sinds de jaren 2000 slechts licht gedaald, ondanks forse investeringen in veiligheidsmaatregelen en technologische innovaties. De cijfers tonen aan dat de veiligheid op de weg nog steeds een cruciale, maar onvoldoende aangepakte prioriteit is. Het land heeft een van de hoogste verkeersdodenpercentages binnen de Europese Unie, met een trend die zich in de laatste jaren niet heeft verbeterd. Deze situatie vraagt om een diepergaande analyse van de oorzaken en een realistisch plan voor verbetering.
Een van de belangrijkste risicofactoren blijft de snelheid. In 2022 waren 43 procent van de dodelijke verkeersongelukken veroorzaakt door te hoge snelheid, een percentage dat in de loop der jaren stijgt in plaats van daalt. België heeft een aantal zones met strengere snelheidsbeperkingen, zoals in de steden en op de snelwegen, maar de naleving blijft problematisch. Studies tonen aan dat 70 procent van de bestuurders zich niet aan de snelheidslimieten houdt, vooral in het buitengebied. Daarnaast spelen factoren als alcoholgebruik, vermoeidheid en onvoldoende aandacht voor het wegverkeer een rol. In 2023 werden in 25 procent van de dodelijke ongelukken alcohol- of drugsgebruik vastgesteld bij de betrokken bestuurders.
De infrastructuur speelt ook een sleutelrol. België heeft een complex netwerk van wegen, waarvan sommige, vooral op de provinciale wegen, nog steeds niet voldoen aan moderne veiligheidseisen. De overheid heeft in de afgelopen jaren investeringen gedaan in veiligheidsrijen, verkeerslichten en signalering, maar de effectiviteit van deze maatregelen is moeilijk te meten. Een voorbeeld is de recent geopende A12, waar al snel nieuwe veiligheidsproblemen zijn ontstaan door de snelle groei van het verkeer. Daarnaast zijn er nog steeds gebieden waar de wegverharding niet voldoende is onderhouden, wat leidt tot onveilige omstandigheden.
Een andere belangrijke factor is het gebrek aan bewustzijn en educatie. Veel jongeren en bestuurders zijn zich niet bewust van de risico’s van het rijden onder invloed of het overschrijden van snelheidslimieten. Sinds 2018 is er een verplichte verkeerseducatie in de basisschool, maar de impact blijft beperkt. Ook de rol van de politie en andere instanties is niet altijd optimaal. Sommige bestuurders voelen zich niet genoeg begeleid door verkeerscontroles, wat leidt tot een culturele norm waarin veiligheid minder prioriteit krijgt dan snelheid.
Om de situatie te verbeteren, zijn concrete stappen nodig. België zou meer investeren in automatische snelheidscontroles en het opzetten van een nationaal veiligheidsprogramma dat alle risicofactoren aantast. Daarnaast zou er meer aandacht nodig is voor de onderhoud van wegen en het opstellen van strenge regels voor het gebruik van verkeersborden en signalering. bekijk meer hoe deze maatregelen in andere landen al succesvol zijn toegepast.
De cijfers laten zien dat de veiligheid op de weg een systeemprobleem is dat niet alleen aan individuele bestuurders kan worden toegeschreven. Het vereist een combinatie van strengere wetten, betere infrastructuur en bewustzijnsverhoging. Als België deze uitdagingen aankijkt met een realistisch en gedreven beleid, kan het een belangrijke stap maken naar een veiligere weg voor iedereen.
- In 2022 waren er 1.200 dodelijke verkeersongelukken in België, een daling van 5 procent ten opzichte van 2021.
- Snelheid is de belangrijkste oorzaak van dodelijke ongelukken: 43 procent van de slachtoffers werd veroorzaakt door te hoge snelheid.
- In 2023 werden in 25 procent van de dodelijke ongelukken alcohol- of drugsgebruik vastgesteld.
- De provincie Limburg heeft de hoogste verkeersdodenpercentages in België, met meer dan 20 doden per miljoen inwoners.
- België heeft een van de laagste percentages aan veiligheidsrijen op de snelwegen in Europa, slechts 20 procent van de totale lengte.
